Namık Açıkgöz

Namık Açıkgöz

Namık Açıkgöz ve diğer yazarlarımızın gündemi değerlendiren köşe yazılarını takip edin

Hilmi Yavuz Muğla'ya Gelemedi Ama...

Eklenme : 1.06.2021 00:00:00
Görüntülenme: 729

Geçen Pazar günü Hilmi Yavuz, Metinbilim Enstitüsü Derneği ve MSKÜ Metinbilim Topluluğu'nun davetlisi olarak bir konferans verdi. Covid 19 döneminde bu konferansın internet ortamında olduğunu söylemeye gerek yok. Artık bu tür toplantılara alışacağız.

Normal hayata dönülse bile, bundan böyle bazı toplantıların internet ortamında yapılması olağan hâle geleceğe benzer. Ben bundan 10 yıl kadar önce Amerika'da bir dostumun dersine internet ortamında interaktif olarak katılmıştım da teknolojinin geldiği seviyeye hayran kalmıştım. 2020 başından itibaren bütün dünyada internet üzerinden toplantılar ve dersler yaygınlaşmaya başladı. Teknolojinin sağladığı bu imkândan faydalanan Metinbilim Enstitüsü Derneği, Hilmi Yavuz ile dinleyicilerini buluşturdu. Daha önce 2011 yılında gene Metinbilim'in davetlisi olarak Muğla'ya gelen Hilmi Yavuz, güzel bir konferansla meraklıların entelektüel donanımına katkıda bulunmuştu;  10 yıl sonra bu defa 23 Mayıs günü şiir ve edebiyat meraklısı olanlarla internet ortamında buluştu. "Yahya Kemal'in Mahurdan Gazeli: Şiir ve Tarih İlişkisi" başlıklı konuşmasında, Hilmi Yavuz, edebiyat tarihçiliğinin "eserden müessire" (metinden, metnin yazılma sebepleri ve ortamı) yöntemini kullanarak, Yahyâ Kemal'in "Lâle Devri" (1718-1730) dönemini algılayıp yorumlamasıyla başladığı konuşmasını, Nazım Hikmet'in  Şeyh Bedrettin Destanı ve Homeros'un İlyada'sındaki tarihî gerçeklik konusunu ele aldı. Tanpınar'ın Mahurdan Gazel merkezli ve Şem'dânizade'nin tarih kitabındaki tespitlerinden hareketle şiir ve tarihi gerçeklik arasındaki ilişkiyi dile getiren Hilmi Yavuz, Tanpınar'ın ve Şam'dânizade'nin tespitlerinin Yahya Kemal'in şiir tavrını belirleyici olmadığını söyledi. Tanpınar'a göre Yahya Kemal bu şiirinde o çağı değil, kendi döneminin zihniyetini yansıtmıştır. Hilmi Yavuz, bunun böyle olmadığını; Y. Kemal'in o dönemin zihniyetini yansıttığını söyledi.

NAZIM, ŞEYH BEDRETTİN VE BÖRKLÜCE MUSTAFA'YI NE KADAR TANIYOR?

Şiir metinlerindeki tarihî gerçeklik konusunda Mahurdan Gazel'den sonra Nazım Hikmet'in Şeyh Bedrettin Destanı ile Homeros'un İlyada'sı arasında mukayese eden Hilmi Yavuz, iki metin arasında farklılıklar bulunduğunu söyledi ve Şeyh Bedrettin (1359-1418)'in "iştirakçiliği" (Komünizm fikri)  konusundaki tek kaynağın Bizanslı tarihçi Lucas'ın 1462 tarihinde yazdığı Historia'sı olduğunu belirtti ve bu konudaki bilginin Şerafettin (Yaltkaya) tarafından nakledildiğini kaydetti. H. Yavuz, Börklüce Mustafa (14. yy sonu, 15.yy başı) 'nın kadınlar hariç diğer maddi varlıklarda (yiyecek, giyecek, büyük baş hayvan ve arazi gibi) "mal-i müşterek" oldukları bilgisinin sadece Lucas'ta olduğunun altını çizerek Ş. Bedrettin'in isyan ile ilişkisi konusunda kaynakların farklı bilgiler verdiğini belirtti ve Nazım'ın bu bilgilerden habersiz ve iştirakçilik konusunda da yeterli bilgisinin olmadığını; Varidat'ın sadece adını zikrettiğini ifade etti.

Nazım'ın Şeyh Bedrettin Destanı ile Homeros'un İlyada metnini tarihsel gerçeklik açısından mukayese eden Hilmi Yavuz, Batı'nın büyük kaynaklarından biri olan İlyada destanının ise bir kurmaca metin olarak algılanmasına rağmen, bu metnin hem tarih hem de şiir olarak birlikte görülmesinin mümkün olduğunu söyledi.

HİLMİ YAVUZ'UN EDEBİYAT TARİHİ İÇİN DEĞERİ

20. ve 21. yüzyılın majör şairlerinden birisi olmakla beraber, gerek şiir teorisi ve dünya şiir bilgisi konusunda geniş bir ufka sahip olan Hilmi Yavuz'un bu birikiminin yanı sıra derinlikli bir felsefî bilgi ile zenginleştirdiği görüşleri, Türk şiir ve fikir tarihi için çok önemlidir. O, tespitlerinde süregelen bir geleneğin dönüm noktalarına işaret eden bir edebî ve fikrî şahsiyet olarak da görüşleri dikkate alınması gereken birkaç kişiden biridir. Klasik gelenekte şiir ile beraber poetika ve felsefe yapan şaire pek rastlanmaz; olanlar da mevzii kalmışlardır; cumhuriyet döneminde şiiri ve poetik zihniyetiyle ciddi izler bırakan iki şair vardır: Yahya Kemal Beyatlı ve Hilmi Yavuz. 2019'da Behçet Hoca adlı kitabıyla bir şair değerlendirmesi yaparak Behçet Necatigil şiirini yapan Hilmi Yavuz, Metinbilim sohbetinde aynı şair bakış açısıyla Yahya Kemal, Nazım Hikmet ve Homeros şiirlerini değerlendirmiştir.  Meraklıları için konuşmanın linki şudur: https://www.youtube.com/watch?v=njaRWslf7cU 

Böyle zengin ve geniş ufuklu bir konuşmayı yaparak bizleri zenginleştiren Hilmi Yavuz'a ne kadar teşekkür etsek azdır. Ayrıca konuşmayı düzenleyen Doç. Dr. Şerife Yalçınkaya'ya; imkan sağlayan Metinbilim Enstitüsü Derneği'ne ne kadar teşekkür etsek azdır. Bu tür toplantıların gerçekleşmesi taşra-merkez farklılığını ortadan kaldırması açısından da önemlidir; bu yüzden Metinbilim Enstitüsü Derneği'nin merkezdeki bilgileri anında taşraya taşımasının da ne kadar önemli olduğunun altını çizelim.

Evet. Covid 19 yüzünden yüzyüze konferanslar yapılamıyor ve bu gerekçeyle Hilmi Yavuz Muğla'ya gelemedi ama ürettiği nitelikli bilgiler ulaştı.

{{r.adsoyad}} {{r.tarih | tarihsaat}}
{{r.yorum}}
Güvenlik kodu

PAYLAŞ

En çok arananlar

Powered by BilgiSoft