Gültekin Akça

Gültekin Akça

Görüş

1831 Yılında Muğla/Menteşe

Eklenme : 10.7.2020 00:00:00
Görüntülenme: 691

İnsanlar geçmişlerini hep merak etmişlerdir. Hepimiz atalarımızı merak etmekteyiz. Adları neydi, nerede ve nasıl yaşadılar, buraya nereden geldiler gibi sorular hepimizin merak ettiği sorulardır. Geçen yıl devletin soyağacına yönelik nüfus kayıtlarını internette yayınlamasından sonra siteler halkımızın hücumuna uğradı ve bir süre bu sitelere girilemedi. Aslında bunun sebebi geçmişimize yönelik meraktı.

Aslında o sitelere girdiğimizde soy ağacımızda çok da geriye gidemediğimizi görerek bir hayal kırıklığı da yaşadık.

Osmanlı Devletinin tamamını (köyler dahil) içine alan modern anlamda genel nüfus sayımı ilk kez 1831 yılında 2.Mahmut Dönemi'nde yapılmıştır. Daha sonra da belli periyotlar içerisinde yapılan birçok nüfus sayımı da yapılmıştır.

Osmanlı,  belgeleme ve arşivleme konusunda ciddi bir başarıya sahip olmasına rağmen bu güne kadar birçok kaynağın arşivlerden taranarak Türkçe'ye çevrilmemiş olması sebebi ile özellikle nüfus sayımları ve soy ağacımız konusunda istediğimiz kişi ve kişilere ulaşamamaktayız. Bu konuda meraklı olarak bazı kişiler ise özel gayret ve çalışmaları ile soy ağaçlarında 1700'lü yılların sonlarına kadar ulaşma şansına sahip oldular.

Kendim de bu konuda çok meraklı olmam sebebi ile kendi köyüme ilişkin olarak halen bir üniversitenin Tarih Bölümü'nde öğretim görevlisi olan ve kendisi de bu konulara meraklı olan Muğlalı bir hemşehrimizden yardım aldım. Esasen, belgeye ilk baktığımda yaşadığım duyguları ise anlatmam mümkün değil. Bu duyguyu herkesin yaşamasını dilerim. Köyüme ilişkin 1831 tarihli Osmanlıca/Türkçe'ye çevrilmiş ilk nüfus sayımını heyecan ve merakla okurken ilginç bilgilere de sahip oldum.

Şöyle ki, halen bazı sülalelerin kullandıkları soyadlarının o tarihlerde de dedelerinin lakap/unvanları olduğunu, yine halen bazı ailelerin kullandığı soy isimlerinin ise geçmişte dedelerinin kullandıkları unvanların zaman içinde yuvarlanmış şekli olduğuna şahit oldum. Ayrıca, köyümün o tarihlerde Fethiye'ye değil Dalaman'a bağlı olduğunu ve hatta o bölgenin merkezinin de halen Burdur'un Gölhisar ilçesine bağlı Pırnaz Köyü olduğunu tespit ettim. Aslında bu tespit aynı zamanda Göcek ve Dalamanlıların yaylalarının Pırnaz ve civarı olmasının da bir açıklamasıydı.

Bunun yanında, bugün köy/ mahalle olarak varlığını sürdüren bir çok yerleşim yerinin ise o tarihlerde mevcut olmadığını yada bu günkü bir çok köyün o tarihlerde tek köy çatısı altında olduğunu gördüm.

Köylerdeki insan ilişkileri şehirlere göre çok daha sıkıdır. Buralarda acılar ve sevinçler çok daha kuvvetli ve birlikte yaşanır. Bu sebeple de kişileri belli bir sosyolojik birim içerisinde anlamlandırma ve kabullendirme toplumun birlikteliği açısından da önemlidir. Özellikle yaşadığımız çağdaki toplumsal ilişkiler(bireyselcilik vb) dikkate alındığında kişi ve toplulukların köy gibi belli sosyolojik birimlerle anlamlandırılması ve geçmişle bağlarının kurulması/kurdurulması toplum ve ülkemizin birlik ve beraberliği açısından da önem arz etmektedir.

Bu bağlamda, özellikle o tarihlerde nüfusun çok ciddi bir kesiminin köylerde yaşadığı da düşünüldüğünde Muğla'ya ait 1831 tarihli ilk nüfus sayımının arşivden çıkartılarak kitap haline getirilmesi önemli bir çalışma olacaktır.

Ülkemizde özellikle 2012 yılından sonra birçok belediye bahsettiğim çalışmayı yaparak çalışmayı kitap haline getirip halkına kültür hizmeti olarak sundular. Bazıları da halen bu çalışmayı yapmaktadırlar. Ancak, bugüne kadar Muğla genelinde böyle bir çalışmaya şahit olmadık.

Belediyelerimiz kültürel faaliyetlere her yıl ciddi miktarda bütçeler ayırarak harcamalar yapmaktadır.

Bu bağlamda ya Büyükşehir'in ilgili daire başkanlığının tüm ilçeleri kapsayan yada ilçe belediyelerinin kendi ilçelerine yönelik olarak, üniversitelerin ilgili bölümleri ile iş birliği içerisinde Muğla ve ilçelerine ait 1831 tarihli nüfus sayımını arşivden taratarak gerek Osmanlıca ve gerekse Türkçe çevirisinin bilimsel değerlendirmelerle beraber kitap haline getirmeleri ve bu eseri/eserleri Muğlalılara hediye etmesi yapılabilecek en güzel çalışma olacaktır. 

Ünlü bir düşünür "Gelecekte hatırlanmak istiyorsan ya kitap yaz ya da kitaba yazılacak bir eser bırak" demiştir. İşte bu çalışma o çalışma olacaktır.

Geçmişini bilmeyen geleceğini tayin edemez.

{{r.adsoyad}} {{r.tarih | tarihsaat}}
{{r.yorum}}
Güvenlik kodu
Powered by BilgiSoft